FATCA: ABD'nin Küresel Vergi Denetim Aracı
Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA), ABD'nin 2010 yılında yürürlüğe koyduğu ve dünya genelindeki finansal kuruluşları ABD vergi mükelleflerine ait hesap bilgilerini raporlamaya zorlayan bir yasadır. Türkiye, ABD ile 2014 yılında imzalanan hükümetler arası anlaşma (IGA) kapsamında FATCA uygulamasına taraf olmuştur. Bu anlaşma, CRS'den farklı olarak yalnızca ABD vatandaşları ve vergi mukimlerini hedef alır.
FATCA Kimleri Etkiler?
Türkiye'deki finansal kuruluşlarda hesabı bulunan aşağıdaki kişiler FATCA kapsamında raporlanır:
- ABD vatandaşları (yurt dışında yaşayanlar dahil)
- ABD'de süresiz oturma izni (Green Card) sahipleri
- ABD vergi mukimi sayılan kişiler (substantial presence testi)
- ABD'de kurulmuş veya kontrol edilen tüzel kişilikler
Önemle belirtmek gerekir ki ABD, vatandaşlık temelli vergilendirme uygulayan nadir ülkelerden biridir. Bir ABD vatandaşı dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın, küresel gelirini IRS'ye (Internal Revenue Service) beyan etmekle yükümlüdür.
Türkiye'deki Bankalar Ne Raporlar?
Türk bankaları ve finansal kuruluşlar, FATCA kapsamında tespit ettikleri ABD bağlantılı hesap sahiplerine ait bilgileri yıllık olarak Gelir İdaresi Başkanlığı'na raporlar. GİB, bu bilgileri IRS ile paylaşır. Raporlanan veriler arasında hesap bakiyesi, faiz ve temettü gelirleri, brüt satış hasılatı ve hesap sahibinin kimlik bilgileri yer alır.
FBAR Yükümlülüğü
FATCA'nın yanı sıra ABD vergi mükellefleri, yurt dışındaki finansal hesaplarının toplam bakiyesi herhangi bir takvim yılında 10.000 USD'yi aşıyorsa FBAR (FinCEN Form 114) bildiriminde bulunmak zorundadır. FBAR ihlali ağır yaptırımlar getirir:
- Kasıtsız ihlalde hesap bakiyesinin %50'sine kadar para cezası
- Kasıtlı ihlalde 100.000 USD veya hesap bakiyesinin %50'si (hangisi büyükse) tutarında ceza
- Ağır durumlarda cezai kovuşturma ve hapis riski
Çifte Vatandaşlar İçin Özel Durum
Türk-ABD çifte vatandaşları hem FATCA hem de CRS kapsamında raporlanabilir. Bu kişilerin Türkiye'deki hesapları ABD'ye, ABD'deki hesapları ise Türkiye'ye bildirilir. Her iki ülkedeki vergi yükümlülükleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bu noktada devreye girer ve aynı gelir üzerinden iki kez vergi ödenmesini engeller.
Gönüllü Beyan Programları
Daha önce ABD vergi beyannamesi vermemiş çifte vatandaşlar için IRS'nin sunduğu Streamlined Filing Compliance Procedures gibi gönüllü uyum programları mevcuttur. Bu programlar, geçmişe dönük beyanların cezasız veya düşük cezayla düzeltilmesine olanak tanır.
ABD bağlantılı vergi yükümlülükleriniz konusunda uzman rehberliğe ihtiyacınız varsa, Balakar Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak FATCA uyumu, FBAR bildirimi ve çifte vergilendirme sorunlarında size hukuki danışmanlık sağlıyoruz.
